Dangerous Goods (DG) Là Gì? Phân Loại Hàng Nguy Hiểm Theo IATA

Dangerous Goods (DG) là thuật ngữ dùng để chỉ hàng hóa nguy hiểm, bao gồm các vật phẩm hoặc chất có thể gây rủi ro cho sức khỏe con người, an toàn bay, môi trường hoặc tài sản trong quá trình vận chuyển và lưu kho.

Trong lĩnh vực logistics, việc hiểu rõ và tuân thủ quy định về hàng DG là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo an toàn khai thác.

HÀNG NGUY HIỂM (DANGEROUS GOODS) LÀ GÌ?

Hàng nguy hiểm hay Dangerous Goods (DG) là thuật ngữ dùng để chỉ những loại hàng hóa có thể gây nguy hại cho sức khỏe, tính mạng con người, môi trường hoặc tài sản trong quá trình vận chuyển, lưu trữ, đóng gói và sử dụng. 

Việc vận chuyển hàng DG đòi hỏi phải tuân thủ các quy định, tiêu chuẩn và quy trình nghiêm ngặt do các tổ chức quốc tế như IATA (hàng không) và IMDG (hàng hải) ban hành. Tùy theo phân loại và thành phần của loại vật chất nguy hiểm, hàng hóa sẽ được cấp số hiệu Liên Hợp Quốc (UN number) và tên vận chuyển chuẩn.

Các hàng nguy hiểm DG nếu vận chuyển như thông thường, có thể gây ra sự cố nghiêm trọng cho máy bay, tàu biển hoặc phương tiện vận tải. Do đó, nhóm hàng này bắt buộc phải được đóng gói, ghi nhãn, đánh dấu và xử lý đặc biệt, tuân thủ các quy trình an toàn để hạn chế tối đa rủi ro.

PHÂN LOẠI HÀNG HÓA NGUY HIỂM 

Tất cả hàng hóa nguy hiểm (DG) đều được Liên Hợp Quốc cấp số hiệu nhận dạng (UN Number) và phân loại từ Class 1 đến Class 9 dựa trên mức độ rủi ro:

• Hàng DG Class 1: Các chất dễ nổ
• Class 2: Khí gas
• Class 3: Chất lỏng dễ cháy
• Class 4: Chất rắn dễ cháy hoặc chất dễ phát nổ khi tiếp xúc với nước.
• Class 5: Chất oxy hóa và Peroxit hữu cơ.
• Class 6: Chất độc hại và lây nhiễm.
• Class 7: Chất phóng xạ.
• Class 8: Chất ăn mòn.
• Class 9: Các chất và vật phẩm nguy hiểm khác không thuộc 8 nhóm trên .

NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ VIỆC VẬN CHUYỂN HÀNG NGUY HIỂM

DG Vận Chuyển Quốc Tế, Nội Địa Đều Phải Xin Cấp Phép

Việc vận chuyển hàng nguy hiểm (DG) dù nội địa hay quốc tế đều bắt buộc phải có Giấy phép vận chuyển theo quy định của pháp luật.

Doanh nghiệp vận chuyển phải thông báo bằng văn bản cho chủ phương tiện, lái xe, người áp tải: gồm danh mục hàng (tên, số UN, loại, nhóm, số hiệu nguy hiểm, khối lượng), yêu cầu vận chuyển, hướng dẫn xử lý sự cố và thông tin liên hệ khẩn cấp.

Sau khi kết thúc việc vận chuyển, đơn vị vận tải có trách nhiệm gửi báo cáo chi tiết về quá trình vận chuyển cho Tổng cục Môi trường và Sở Tài nguyên & Môi trường:

• Đối với giấy phép cấp theo từng chuyến: Báo cáo phải được nộp trong vòng 30 ngày kể từ ngày kết thúc vận chuyển.
• Đối với giấy phép cấp theo thời hạn: Báo cáo phải được gửi định kỳ trước ngày 15/6 và 15/12 hằng năm.

Thẩm quyền cấp phép theo từng loại hàng nguy hiểm được quy định như sau:

• Bộ Công an: Cấp phép cho hàng nguy hiểm loại 1, 2, 3, 4 và 9.
• Bộ Khoa học & Công nghệ: Cấp phép cho hàng nguy hiểm loại 5, 7, 8.
• Bộ Y tế: Cấp phép với hóa chất độc dùng trong y tế, hóa chất diệt khuẩn/diệt côn trùng gia dụng.
• Bộ Nông nghiệp & PTNT: Cấp phép với chất bảo vệ thực vật.
• Bộ TN&MT: Cấp phép cho các hóa chất độc nguy hiểm còn lại.

Sử Dụng Phương Tiện Chuyên Chở Riêng

Khi vận chuyển hàng nguy hiểm, phương tiện chuyên chở phải đáp ứng các yêu cầu an toàn sau:

• Không vận chuyển chung hàng nguy hiểm với hành khách, vật nuôi, thực phẩm hoặc các loại hàng có thể phản ứng gây cháy nổ, sinh độc hại.
• Khoang chở hàng phải được che phủ kín, thiết bị che phủ phù hợp để hạn chế rò rỉ và ngăn phát tán chất nguy hại ra môi trường.
• Trang bị đầy đủ dụng cụ, vật liệu ứng phó sự cố, tuân thủ Kế hoạch phòng ngừa và ứng phó sự cố môi trường.
• Phương tiện phải dán biểu trưng hàng nguy hiểm ở hai bên và phía sau. Nếu chở nhiều loại hàng nguy hiểm thì phải dán đủ biểu trưng cho từng loại.

DG Có Quy Định Xếp Dỡ Riêng

Hàng hóa nguy hiểm (DG) được áp dụng các quy định xếp dỡ riêng biệt và nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn. Dưới đây là một số quy định dựa trên Luật Đường bộ 2024, Nghị định 161/2024/NĐ-CP và Nghị định 42/2020/NĐ-CP

• Huấn luyện bắt buộc: Người áp tải, thủ kho, nhân viên xếp dỡ phải được huấn luyện định kỳ về an toàn lao động và xử lý sự cố hàng hóa nguy hiểm. 
• Kho bãi chuyên dụng: Nhóm hàng có quy định lưu giữ riêng (như hóa chất, chất dễ cháy, chất độc…) chỉ được xếp dỡ tại kho, bến bãi chuyên dụng đạt chuẩn.
• Giám sát trực tiếp: Quá trình xếp dỡ phải có sự giám sát của thủ kho, người thuê vận tải hoặc người áp tải để đảm bảo đúng quy trình và xử lý kịp thời các tình huống.
• Không có người áp tải: Nếu không bắt buộc có người áp tải, đơn vị vận tải phải thực hiện xếp dỡ theo hướng dẫn của người thuê vận tải, có biên bản xác nhận.
• Vệ sinh sau dỡ hàng: Sau khi dỡ hết hàng, kho bãi phải được vệ sinh sạch sẽ để tránh ảnh hưởng đến các lô hàng tiếp theo, đặc biệt với hàng dễ nhiễm chéo hoặc gây phản ứng hóa học.
• Thiết bị hỗ trợ: Phải sử dụng thiết bị nâng hạ phù hợp, được kiểm tra định kỳ, đảm bảo không gây hư hỏng hàng hóa hoặc mất an toàn cho người lao động.
• Trách nhiệm pháp lý: Mọi vi phạm trong quá trình xếp dỡ gây mất mát, hư hỏng hoặc tai nạn đều bị xử lý theo quy định pháp luật, có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy mức độ.

ĐƠN VỊ VẬN CHUYỂN PHẢI ĐÁP ỨNG ĐỦ ĐIỀU KIỆN

Đơn vị vận chuyển hàng hóa nguy hiểm phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo từng phương thức vận tải. Cụ thể:

Đường Hàng Không

Với đường hàng không, đơn vị vận chuyển cần tuân thủ quy định của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) và Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), bao gồm:

• Có giấy phép vận chuyển hàng hóa nguy hiểm do Cục Hàng không cấp. 
• Tuân thủ quy định của ICAO và IATA Dangerous Goods Regulations (DGR).
• Bố trí nhân sự được đào tạo chuyên môn và có chứng chỉ vận chuyển hàng nguy hiểm bằng đường hàng không.
• Phương tiện, khoang chứa phải đạt chuẩn về cách ly, chống cháy nổ, chống rò rỉ. 
• Đảm bảo khoang chứa hàng đáp ứng tiêu chuẩn an toàn, tránh rò rỉ, cháy nổ trong quá trình vận chuyển.
• Có quy trình xử lý sự cố, biện pháp ứng phó khẩn cấp và bảo hiểm trách nhiệm. 

Đường Biển

Việc vận chuyển hàng DG bằng tàu biển phải tuân thủ Bộ Quy tắc Hàng nguy hiểm quốc tế bằng đường biển (IMDG Code) do IMO ban hành:

• Tàu phải có giấy chứng nhận đủ điều kiện vận chuyển DG, được cấp bởi cơ quan đăng kiểm 
• Tàu phải có khu vực chứa riêng cho hàng DG, được trang bị đầy đủ thiết bị phòng cháy chữa cháy, hệ thống thông gió và chống rò rỉ.
• Hàng hóa phải được đóng gói an toàn, dán nhãn và biểu trưng phù hợp để nhận diện nhanh chóng khi cần xử lý sự cố.
• Toàn bộ thuyền viên liên quan đến xếp dỡ và vận chuyển hàng DG phải được đào tạo chuyên môn và nắm rõ quy trình ứng phó khẩn cấp.
• Chủ tàu cần chuẩn bị phương án xử lý tình huống sự cố trong quá trình vận chuyển để hạn chế rủi ro cho người, hàng và môi trường biển.

Việc nắm rõ các quy định về Dangerous Goods (DG) không chỉ giúp đảm bảo an toàn cho quá trình vận chuyển mà còn hạn chế tối đa rủi ro pháp lý và chi phí phát sinh. 

Với kinh nghiệm trong lĩnh vực logistics quốc tế, Jetbird Express cung cấp giải pháp vận chuyển tối ưu cho cá nhân và doanh nghiệp nhỏ đến các thị trường như Malaysia, Đài Loan, Singapore và Hàn Quốc.

Liên hệ ngay 0856.77.33.55 hoặc email Jetbird.express@gmail.com để được hỗ trợ tư vấn, kiểm tra lô hàng và nhận báo giá chi tiết nhất.

Hữu Thịnh

Tôi là Hữu Thịnh, chuyên gia Logistics, hiện giữ vị trí Sale Manager tại Jetbird Express với 10 năm kinh nghiệm. Tôi đồng hành cùng khách hàng trong việc tư vấn giải pháp vận chuyển quốc tế và hỗ trợ chứng từ - hải quan.

Tác giả

Hữu Thịnh